آزمایش های ضروری در مردان

آزمایش های ضروری  در مردان

آزمایشگاه ، آزمایشگاه پزشکی

آزمایش های  ضروری در مردان عبارتست از آزمایش سرطان پروستات ،آزمایش سرطان روده بزرگ ، آزمایش تیروئید آزمایش فشار خون بالا ، تشخیص سطح کلسترول، آزمایش دیابت نوع 2، آزمایش HIV، آزمایش کوری تدریجی که اگر هر کدام از آزمایش ها صورت بگیرد در صورتی که فرد به سرطان مبتلا شده باشد با تشخیص به موقع می توانیم به درمان کمک کنیم و یا حتی از خیلی از بیماری های دیگر جلوگیری کنیم .

آزمایش سرطان پروستات

یکی از بیماری های شایع میان مردان سرطان پروستات می باشد که در برخی افراد این نوع سرطان رشد سریع و در برخی دیگر رشد کندی دارند در صورتی که این نوع سرطان را به موقع تشخیص دهیم می توانیم در عملکرد درمانی موفق تر باشیم معمولاً آزمایش سرطان پروستات به صورت معاینه انگشتی مقعد (DRE ) و آزمایش خون آنتی ژن  منحصر به پروستات (PSA ) صورت می گیرد .توجه داشته باشیم قبل از هر گونه آزمایش با پزشک خود مشورت کنید. سرطان بیضه از جمله بیماری بسیار خطرناک است که حتماً به پزشک مراجعه کنید تا پزشک با انجام دادن آزمایش های فیزیکی شما را چکاب کند .

آزمایش سرطان روده بزرگ

بیشترین عامل مرگ در آقایان بر اثر سرطان روده ی بزرگ اتفاق می افتد که با پیشرفت این نوع سرطان باعث گسترش به دیگر قسمت های بدن می شود و باعث مرگ در افراد می شود این آزمایش را معمولاً برای افراد در سن 50 سالگی توصیه می کنند که با روش کونولوسکوپی برای تشخیص آزمایش سرطان روده بزرگ استفاده می کنند . که با کمک لوله ای که در انتهای آن دوربین کوچکی متصل است که به خوبی پزشک می تواند در صورت بروز سرطان تشخیص دهد .

آزمایش سرطان پوست

سرطان پوست یکی از سرطان های خطرناک است که باعث تغییر رنگ در پوست بیمار می شود در صورتی که بیشتر در معرض نور خورشید قرار بگیرید یا برای برنزه کردن از دستگاه های سولار استفاده کنید خطر مبتلا شدن به این سرطان افزایش می یابد .آزمایشی که برای سرطان پوست صورت می گیرد باید به صورت مرتب انجام شود تا در صورت هر گونه تغییری در شکل ،رنگ و یا اندازه سریع برای درمان اقدام شود .

روش آزمايشگاهي تجزيه مايع نخاع

روش آزمايشگاهي تجزيه مايع نخاع

 دكتر سعيد مهدوي

 دكتراي علوم آزمايشگاهي

مايع مغزي نخاعي اولين بار در سال 1764 توسط فردي به‌نام Cotango شناخته شد، اين مايع از شبكه كروئيد داخل مغز توليد و موجب تامين مواد غذايي و دفع مواد زائد و سدي مكانيكي جهت بافت عصبي مغز مي‌باشد.

مقدار تام اين مايع كه دائما در حال توليد مي‌باشد در نوزادان و بالغين متفاوت و به ترتيب حدود 60-10 ميلي‌ليتر و 170-140 ميلي‌ليتر و حدودا در هر ساعت 20 ميلي‌ليتر از اين مايع توليد مي‌گردد.

جهت بررسي اين مايع، در آزمایشگاه پاتوبیولوژی پزشكان باليني از بين مهره‌هاي سوم و چهارم يا پنجم كمري و با سوزني خاص مايع را آسپيره مي‌نمايند. نمونه در سه ظرف تميز و استريل در پيچدار جهت تجزيه در بخش‌هاي بيوشيمي و سرولوژي، ميكروبشناسي، شمارش سلولي ارسال مي‌شود.

انجام آزمايشات بر روي اين مايع ذاتاًًً اورژانس است، چه بر روي برگه آزمايش نوشته شده باشد يا خير و بايد هرچه سريعتر در آزمايشگاه مورد بررسي قرار گيرد. اما اگر بهر دليل شرايط تجزيه مايع فراهم نبود:

– لوله اول (بيوشيمي) بهتر است تا 6 ساعت در يخچال 4 درجه سانتيگراد نگهداري شود و نگهداري طولاني‌تر در 20- درجه سانتيگراد ذخيره شود.

– لوله دوم (ميكروبشناسي) بهتر است در حرارت اتاق (20 تا 25 درجه سانتيگراد) نگهداري شود.

– لوله سوم (شمارش سلول) بهتر است در حرارت 4 درجه سانتيگراد و در يخچال معمولي نگهداري شود.

در زمان اخذ نمونه بايد برچسب نمونه‌ها كامل و حاوي اطلاعات زير باشد؛

نام، نام خانوادگي، سن و جنس، نام پزشك، نام بخش، شماره اطاق و تخت، تاريخ، ساعت اخذ، نام پزشك معالج، محل آناتوميك جمع‌آوري نمونه (نخاع كمري، شنت و..) تشخيص باليني، درمان آنتي‌بيوتيكي.

– لوله‌ها بايد بلافاصله و بدون فوت وقت توسط پرسنل بخش، انترن يا رزيدنت و در رك‌‌هاي از قبل آماده شده به آزمايشگاه منتقل شود.

– از پنبه يا هر درپوش ديگري جهت بستن درب لوله‌ها پرهيز گردد.

– به محض رسيدن به آزمايشگاه ساعت ورود و تاريخ در دفتر مخصوص مايع مغزي نخاعي ثبت گردد و مشخصات آن در دفتر قيد شود.

تجزيه CSF در بخش شمارش سلول:

به طور كلي در اين بخش چهار عمل بر روي آن انجام مي‌شود.

•1-    گزارش ظاهر يا Appearance مايع مغزي نخاعي بر اساس جدول ذيل

•2-   شمارش سلول آن بر اساس روشي كه ذيلا قيد مي‌شود.

•3-  تصحيح احتمالي شمارش سلولي در صورت ورود خون به CSF

•4-   شمارش افتراقي سلول‌ها(Diff)

منبع: سایت آزمایشگا پاتوبیولوژی پارسه

نمونه‌برداري در آزمايش ABG

نمونه‌برداري در آزمايش ABG

تهيه و تنظيم : سهيل رحيمي

كارشناس آزمايشگاه : مركز بهداشت صدا و سيما

مقدمه

بررسي گازهاي خون شرياني (ABG) اطلاعات مهمي در خصوص عملكرد تنفسي و متابوليك فراهم مي‌آورد و هم اينك در درمان باليني جايگاه ويژه‌اي دارد. تفسير نتايج ABG در شماره‌هايي چند از اخبار آزمايشگاهي توسط اساتيد محترم بررسي شده است و ليكن تفسير ABG زماني مفيد واقع مي‌شود كه بر پايه يك نمونه مناسب و درست باشد چرا كه پارامترهاي ABG بشدت وابسته به نحوه صحيح نمونه‌برداري و انتقال آن به آزمايشگاه با رعايت زنجيره سرد مي‌باشد.

امري كه متأسفانه در مراكز درماني بخصوص مراكز آموزشي كمتر رعايت مي‌شود، نگارنده در طي سالها به كرات شاهد اين بي‌توجهي مهم بوده كه گاهاً منجر به درمان نادرست بيمار و سلب اعتماد از آزمايشگاه نيز شده است.

از آنجائيكه غالباً در مراكز درماني، ABG توسط كادر درمان گرفته مي‌شود پيشنهاد مي‌گردد آزمايشگاه نحوه نمونه‌گيري صحيح را بصورت پوستري تهيه و در اختيار بخشهاي واحد درماني قرار دهد.

نمونه‌هاي خون شرياني معمولاً با خونگيري مستقيم از شريان راديال بدست مي‌آيند، براي اينكار نكات ذيل را در نظر مي‌گيريم:

•1-      يك سرنگ 5 ميلي‌ليتري را با سر سوزن G 21 يا 20 با 0.5 تا 1 ميلي‌ليتر هپارين  پر مي‌كنيم. بدقت پيستون سرنگ را به عقب و جلو حركت داده سطح داخلي محفظه سرنگ را با هپارين آغشته مي‌نمايئم. هپارين اضافي را خارج كرده و تنها لايه‌اي نازك درون سرنگ باقي مي‌گذاريم، در هنگام خونگيري سر سوزن را با سر سوزن ديگري كه آغشته به هپارين نباشد تعويض مي‌كنيم.

•2-      بيمار را در وضعيت راحتي قرار داده بازو را بر روي ميز يا تخت تكيه داده بطوريكه ساعد و مچ با زاويه حدوداً 30 درجه نسبت بهم مطابق شكل الف قرار گيرند، شريان راديال را كه در 1 تا 2 اينچي شيار مچ است لمس مي‌كنيم، پوست اطراف محل خونگيري را با سواب الكل يدوره كاملاً پاك مي‌كنيم و صبر مي‌كنيم تا پوست خشك شود.

اگر احتمال بروز مشكلي به هنگام خونگيري وجود داشته باشد پوست و بافتهاي نرم را با تزريق زير جلدي 1 تا 2 ميلي‌ليتر ليدوكائين2% بي‌حس مي‌كنيم تزريق با زاويه حدود 10 درجه نسبت به سطح پوست انجام مي‌گيرد و براي تأثير ليدوكائين حدود 1 تا 2 دقيقه زمان لازم است.

3- در حاليكه شريان را لمس مي‌كنيم با سوزني كه با زاويه 45 درجه بطرف پائين و مستقيماً به محل ضربان شريان نشانه رفته است به سرعت پوست را سوراخ مي‌كنيم.

4- با دقت سوزن را تا زمان ورود خون به سرنگ جلو مي‌بريم، اجازه مي‌دهيم 3-2 ميلي‌ليتر از خون با جريان نبض بصورت خود بخود وارد سرنگ شود، در صورت استفاده از سرنگ پلاستيكي لازم است پيستون را به عقب بكشيم تا نمونه بدست آيد.

•5-      سوزن را بيرون كشيده و حبابهاي هواي آنرا خارج و با يك درپوش پلاستيكي سوزن را مي‌پوشانيم، جهت جلوگيري از فعاليت متابوليك سلولهاي خون و تغيير مقادير واقعي بايد نمونه را بلافاصله در يخ قرار داد و نمونه را سريعاً همراه با اطلاعاتي از ميزان هموگلوبين و درجه حرارت بدن بيمار به آزمايشگاه منتقل نمود.

در صورتيكه نمونه به هر دليلي داراي لخته باشد نبايد جهت انجام آزمايش بكار رود، مي‌دانيم 98% اكسيژن خون به هموگلوبين متصل است و 2% آن در پلاسما محلول مي‌باشد، در آزمايش ABG، Po2 از همين اكسيژن محلول اندازه‌گيري مي‌شود و وجود لخته، Po2 و به تبع آن ساير پارامترها را تغيير خواهد داد.

•6-      به مدت حداقل 5 دقيقه مستقيماً بر روي شريان در محل خونگيري فشار بياوريد، هيچگاه از بيمار نخواهيد خود بر محل خونگيري فشار آورد چرا كه ممكن است نتواند فشار كافي وارد كند و محل خونگيري دچار خونريزي شود.

•7-      جريان خون دست بوسيله شريانهاي راديال و اولنار تأمين مي‌شود، وقتي عارضه‌اي مانند ترومبوز براي شريان راديال پيش آيد جريان خون دست توسط شريان اولنار تأمين مي‌شود. كفايت اين كولاترال را مي‌توان توسط تست آلن Allen ارزيابي كرد.

      تست Allen :

مطابق شكل ب ابتدا بر روي هر دو شريان راديال و اولنار فشار بياوريد، سپس از بيمار بخواهيد مشتش را به سفتي بهم بفشارد تا دست از جريان خون خالي و سفيد گردد آنگاه به سرعت فشار را فقط از روي شريان اولنار برداريد. دست بايد به سرعت رنگ طبيعي خودش را بگيرد كه بيانگر كافي بودن جريان خون مويرگي توسط گردش خون اولنار است.

•8-      از آنجائيكه تماس خون شرياني با حبابهاي هوا مي‌تواند مقدار اكسيژن را افزايش يا كاهش دهد (حبابهاي هوايي حاوي 21% O2 و Co2 هستند) لذا نمونه خون شرياني نبايد هيچگونه حباب هوايي داشته باشد.

•9-      براي دستيابي به مقادير دقيق گازهاي خون بايد از انعقاد خون  جلوگيري كرد، در ABG هپارين به عنوان يك ضد انعقاد بكار مي‌رود. البته غلظت H+ در هپارين بيشتر از ميزان آن در خون است در حاليكه مقادير O2 و Co2 در آن مشابه مقادير موجود در هواي اتاق مي‌باشد. وجود مقادير زياد هپارين مي‌تواند مقادير خوني گازها را با اثر رقيق‌كنندگي خود تغيير دهد. اگر مقدار خون كشيده شده كافي باشد (2 تا 3 ميلي‌ليتر) و هپارين اضافي نيز قبل از نمونه‌گيري از سرنگ خارج گردد اين امر از نظر عملي بي‌ارزش خواهد بود. با اينحال اگر از سرنگي بزرگ براي نمونه‌برداري حجم كم استفاده شود آنگاه باعث خطا خواهد شد.

منبع: سایت آزمایشگاه پاتوبیولوژی پارسه

ویتامین B12

ویتامین B12

ویتامین B12  که نام دیگر آن کوبالامین است جزخانواده ویتامین B می باشد و ویتامینی است که بیشتر منشا حیوانی دارد و  از ویتامینهای ضروری بدن می باشد که محلول در آب است.

از آنجایی که ساختار این ویتامین قرمز رنگ می باشد به ویتامین سرخ نیز معروف است.

وظایف ویتامین :

این ویتامین برای سلامت مغز  استخوان و سیستم عصبی  و تکامل آن لازم و ضروروی می باشد.همچنین باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می شود. و در جذب لیپیدها و گلوسیدها و سنتز DNA و ساخت پروتئین و گلبولهای قرمز خونی نقش دارد.

کمبود این ویتامین در بدن می تواند عوارض جدی داشته باشد.به طور مثال می  تواند منجر به نوعی کم خونی به نام پرنیشیوز شود که بیشتر در افراد مسن دیده می شود. این افراد به دلیل کم رسیدن اکسیژن به بافتهایشان دچار  اختلالات عصبی می شوند.

B12

همچنین کمبود این ویتامین می تواند باعث بیماریهای قلبی و آلزایمر، افزایش کلسترول خون، بیماری کم خونی داسی شکل شود و زمینه ساز ایجاد سرطان سینه می شود.در افراد دارای کمبود ویتامین B12 کاهش میزان حافظه، احساس خستگی ، زردی زبان و چهره نیز دیده می شود.

از آنجایی که این ویتامین در تولید و محاظت سلولهای عصبی نقش دارد کمبود آن می تواند باعث لرزش بدن و حتی احساس سوزش در پاها شود.

طبق گفته محققان مصرف این ویتامین همراه با ویتامین B6 و اسیدفولیک در درمان بیماریهای قلبی به خصوص زنان بسیار موثر می باشد.

این ویتامین در چه منابعی وجود دارد؟

ویتامین B12  در جگر، تخم مرغ، ماهی، خرچنگ، صدف، گوشت گاو و گوسفند، پنیر، غلات و حبوبات به وجود دارد.

این ویتامین می تواند در اندامهایی چون کبد و پانکراس و مغز ذخیره شود ولی استفاده بیش از حد این ویتامین نیز می تواند زیان بار باشد و در افراد در معرض خطر سکته قلبی منع مصرف دارد.همچنین در افراد می تواند باعث یجاد لک و کک و مک شود. همچنین نباید با برخی مکمل های دیگر مصرف شود و برخی داروها میزان جذب آن را در بدن کاهش می دهند.مثل نئومایسین و متفورمین.

منبع: سایت آزمایشگاه آزادی

عفونت لیستریایی

عفونت لیستریایی

باکتری لیستریا  از نواع باکتریهایی است که احتمالا کمتر اسم آن را شنیده اید ولی باید بدانید که این باکتری از انواع باکتریهای مشترک بین انسان و حیوان است و می تواند از حیوان به انسان از طریق خوردن غذای آلوده منتقل شود و مشکلاتی در انسان مانند مننژیت، انسفالیت و حتی سقط جنین در زنان باردار ایجاد کند. در صورت آلوده شدن سیستم عصبی توسط این باکتری سقط جنین ایجاد می شود. و افراد با سیستم ایمنی ضعیف و مبتلا به ایدز و افراد مسن بیشتر در معرض آلودگی قرار دارند. به عفونت های ناشی از لیستریا، لیستریوز می گویند.

علائم:

بعد از بلعیده شدن این باکتری توسط غذای آلوده یا خوب پخته نشده، باکتری وارد معده می شود و با تولید سم علائم مسمویت غذایی مثل اسهال، حالت تهوع و استفراغ، گرفتگی و درد شکم به همراه تب، سر درد و خستگی ایجاد می کند. در موارد شدید از آنجا به جریان خون می رود و مسمویت خونی می دهد. سپس به سیستم عصبی رفته و از اولین قسمت هایی که به آن آسیب وارد می کند و آن را مورد تهاجم قرار می دهد وحتی می تواند مننژیت و در نهایت مرگ ایجاد کند.

آلودگی در در زنان باردار می تواند باعث آسیب به جنین و حتی سقط یا به دنیا  آمدن نوزاد مرده و یا حتی زایمان زود رس شود.

عفونت لیستریایی

دلیل بیماریزای قوی این باکتری این است که این باکتری از انواع داخل سلولی بوده و در آنجا می ماند و از سیستم ایمنی مخفی می ماند و از این طریق به سایر نواحی بدن می رود.

تشخیص:

از آنجایی که علائم اولیه این بیماری مانند مسمومیت و آنفولانزاست ممکن است تشخیص آن دیر صورت گیرد.که پزشک باید برای تشخیص باید درخواست آزمایش خون کند. و در مواردی علاوه بر آزمایش ادرار و آزمایش مایع نخاعی به منظور بررسی آلودگی سیستم عصبی انجام می شود.

درمان این عفونت در صورت تشخیص به موقع با مصرف آنتی بیوتیک به سادگی قابل درمان است.

منبع: سایت آزمایشگاه آزادی

ویروس هپاتیت

ویروس هپاتیت

هپاتیت

حداقل 6 نوع ویروس هپاتیت تحت عنوان های ویروس هپاتیت A تا E وجود دارند. اگر چه در تمام این ویروس‌ها بافت مورد نظر کبد می‌باشد وسندرم های اصلی هپاتیت می‌باشد  اما این ویروس ها به میزان قابل ملاحظه ای در ساختار ، روش های تکثیر ، روش های انتقال و مدت زمان و نوع بیماری که ایجاد می‌کنند تفاوت دارند. ویروس هپاتیت A (HAV) و ویروس هپاتیت B (HBV) ویروس های کلاسیک هپاتیت هستند. ویروس های هپاتیت  C ، G  ، E ویروس هپاتیت D (HDV) یا عامل دلتا ، به ویروس های هپاتیت غیر A معروف هستند.

هر کدام از ویروس های هپاتیت ، کبد را آلوده کرده و به آن آسیب می‌رساند  و موجب بروز علائم کلاسیک یرقان (زردی) و رهایی آنزیم های کبدی می‌شود. نوع ویروس را می‌توان از روی دوره و طبیعت بیماری و تست های سرولوژیک تشخیص داد. این ویروس ها به راحتی منتقل می‌شوند ، زیرا افراد آلوده ، قبل اط پیدایش علائم بیماری ، موجب سرایت ویروس می‌شوند.

برخی از خصوصیات انواع ویروس هپاتیت عبارت‌اند از :

ویروس هپاتیت A :

·       این ویروس گاهی اوقات  به عنوان هپاتیت عفونی نامیده می‌شود.

·       به وسیله یک پیکورناویروس یا ویروس RNA دار ایجاد می‌شود.

·       از راه های مدفوعی دهانی منتشر می‌شود.

·       دوره کمون آن یک ماه است و پس از آن به طور ناگهانی علائم یرقان ظاهر می‌شود .

·       موجب بیماری مزمن کبد نمی‌شود.

·       به ندرت کشنده است.

ویروس هپاتیت B

·       توسط هپادویروس یا ویروس DNA دار ایجاد می‌شود.

·       ازطریق خون ، تماس جنسی ، مادر به نوزاد منتقل می‌شود.

·       دوره کمون حدود سه ما است و بعد آن به طور آهسته علائم یرقان پدیدار می‌شود.

·       در پنج تا ده درصد افراد این ویروس موجب بیماری مزمن کبد می‌شود.

·       معمولا با سرطان اولیه سلول کبدی (PHC)مرتبط است. بیش از یک سوم جمعیت جهان به ویروس هپاتیت B مبتلا هستند و هر ساله یک تا دو میلیون نفر بر اثر این بیماری از بین میروند. در نوزادان به علت استفاده از واکسن این ویروس مرگ و میر در حال کاهش است.

ویروس هپاتیت C :

·       بسیار شایع است و بیش از 170 میلیون نفر ناقل این ویروس هستند.

·       راهای انتقال هپاتیت C مشابه راهای انتقال ویروس هپاتیت B است.

·       HCV  (هپاتیت C) معملا موجب بیماری مزمن می‌شود.

·       HCV یک فلاوی ویروس با ژنوم RNA می‌باشد.

    ویروس هپاتیت G :

·       یک فیلاوی ویروس است

·       موجب عفونت مزمن می‌شود

ویروس هپاتیت E :

·       از راه مدفوعی دهانی و آب های آلوده منتقل می‌شود.

·       گروه جداگانه ای از نوروویروس ها است. اما بر اساس اندازه و ساختارش در این گروه قرار گرفته است.

·       در سراسر جهان این ویروس یافت می‌شود اما بیشتر در کشور های در حال توسعه یافت می‌شود.

·       علائم این نوع از ویروس هپاتیت مشابه ویروس هپاتیت A است اما علائم ویروس هپاتیت E دیرتر بروز می‌کند.

·       در یک تا دو درصد موارد موجب مرگ می‌شود  که این آمار حدود ده برابر مرگ و میر توسط ویروس هپاتیت A است.

·       عفونت ناشی از ویروس هپاتیت E در زنان باردار بسیار شایع بوده و در بیست درصد موارد موجب مرگ می‌شود.

ویروس هپاتیت  D :

·       به تکثیر ویروس هاتیت B به عنوان کمک کننده نیاز دارد .

·       فقط در بیمارانی که ویروس هپاتیت B در آنها وجود دارد بروز می‌کند.

·       ویروس هپاتیت B برای RNA ویروس هپاتیت D آنتی ژن و انولپ (پوشش) فراهم می‌کند.

·       ویروس هپاتیت D علائم ویروس هپاتیت B را تشدید می‌کند.

منبع: سایت آزمایشگاه پارسه

آدنو ویروس‌ها

آدنو ویروس‌ها

دورنما : آدنو ویروس‌ها اولین بار در سال 1953 از کشت سلولی آدنوئید انسان جدا ستزی شده‌اند. از آن به بعد حدود 100 سروتیپ از آنها شناخته شد که 47 سروتیپ آن موجب بیماری در انسان می‌شود. همه سروتیپ های انسانی ، در یک جنس در خانواده آدنوویروئیده قرار گرفته‌اند. آدنو ویروس ها به زیر گروهای متنوع‌ تقسیم بندی می شوند که اعضاء هر زیر گروه شباهت زیادی نسبت به هم دارند. اختلالات شایع ناشی از آدنو ویروس ها عبارت‌اند از:

  • عفونت مجرای تنفسی
  • التهاب ملتحمه چشم (چشم صورتی)
  • التهاب هموراژیک مثاته و گاستروانتریت

برخی از آدنو ویروس‌ها در حیوانات انکوژیسته داشته و به این دلیل بسیار مورد توجه و مطالعه بیولوژیست ها قرار گرفته‌اند. از جمله دستاوردهای این مطالعات کشف اینترون‌ها و mRNA splicing یوکاریوت هاست. از آدنو ویروس برای ارائه DNA در درمان جایگزینی ژن (مانند  cystic fibrosis ) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ساختار : ژنوم آدنو ویروس‌ها، DNA دو رشته‌ای بوده که در حدود 36000 جفت باز دارد و به قدری بزرگ است که می‌تواند 30 تا 40 ژن را کد کنند. ژنوم آدنو ویروس داری 55  کیلو دالتون (وزن مولکولی) پروتئین دارد. ویروین این ویروس بیست وجهی و فاقد انولپ (پوشش) است که قطر آن 70 تا 90 نانومتر می باشد. کپسید ادنو ویروس از 240 کاپسومر تشکیل شده است که شامل پنتون‌ها و هگزون‌ها می‌باشد. 12 پنتون که در هر یک از راس ها قرار دارند دارای یک پایه پنتون و یک فیبر هستند. این فیبر، حاوی پروتئین‌های اتصالی ویروسی بوده که به عنوان هما گلوتینین عمل می‌کنند. پایه پنتون و فیبر، برای سلول سمی هستند و حاوی آنتی‌ژن تیپ می‌باشند.

مجموعه بخش مرکزی در کپسید شامل DNA ویروس  و حداقل دو پرئتئین اصلی می‌باشد. حداقال11  پلی‌پپتید در ویریون آدنو ویروس‌ها وجود دارد که 9 تا از آن‌ها اعمال ساختاری مشخصی انجتم می‌دهند.

بیماری‌زایی وایمنی : آدنو ویروس‌ها قادرند عفونت لاکتیک (در اپی‌تلیال) ، مخفی (در لمفوئید و آدنوئید) تولید کنند. پروتئین های موحود در فیبر سلول هدف را تعیین می‌کنند. سمیت پروتئین های پایه پنتون می‌تواند م.جب ممانعت از انتقال mRNA سلول و سنتز پروتئین، گرد شدن سلول و اسیب به بافت شوند.

صفت بارز ناشی از عفونت ناشی آدنو ویروس‌ها، انکلوزیون مرکزی و فشرده درون هسته ای در سلول اپی تلیال آلوده می‌باشد که شامل DNA و ویروس و پروتئین می‌یاشد. این انکوزیون ها ممکن است شبیه انکوزیون‌ها سیتومگالو ویروس‌ها باشند. اما آدنو ویروس‌ها موجب بزگ شدن سلول نمی‌شوند. تجمع سلول‌های تک هسته‌ای و نکروز سلول‌های اپی‌تلیال  در مکان عفونت مشاهده می‌شود.

ویرومی پس از تکثیر موضعی ویروس رخ داده و منجر به انتشار ثانویه ویروس در اعضا درونی بدن می گردد. این حالت بیشتر در مبتلا به بیماران نارسایی ایمنی رخ می دهد. این ویروس گرایش به مخفی و پایدار شدن در بافت لمفوئیدی و دیگر بافت‌ها مانند آدنوئید‌ها، لوزه‌ها و پلاکت‌های پی‌یر را داشته و می‌تواند در بیماران مبتلا به اختلال ایمنی یا بیمارانی که با عوامل دیگر آلوده شده‌اند دوباره فعال شود. اگرچه برخی از آدنو ویروس‌ها خاص در جوندگان خاصیت انکوژنی دارند ، اما نرانسفورماسیون سلول‌های انسانی در اثر آدنو ویروس‌ها گزارش نشده است.

آنتی بادی برای بهبود عفونت ‌های لاکتیک حاصل از آدنو ویروس‌ها موثر است. ایمنی سلولی برای محدود کردن رشد سلولی ویروس بسیار مهم است اما باید بدانیم که بیشتر بیماران مبتلا به اختلال ایمنی بیماری‌های ناشی از آدنو ویروس را تحمل می‌کنند. آدنو ویروس‌ها مکانیسم های مختلفی برای فرار از سیستم ایمنی میزبان دارند تا در میزبان باقی بمانندو انها RNA های کوجک همراه ویروس را کد می‌کنند و این RNAها از فعال سازی پروتئین کیناز R توسط اینترون‌ که سنتز پروتئین ویروسی را مهار می‌کند، جلوگیری به عمل می‌آورند. پروتئین ‌های ویروسی E1 و E1A موجب توقف آپپتوز حاصل از پاسخ سلولی در برابر ویروس یا سلول T یا فعالیت‌های سایتوکاین می‌شوند. برخی از نژاد‌های آدنو ویروس‌ها می‌توانند از فعالیت سیتوتوکسیک سلول TCD+ با ممانعت از بیان مناسب مولکول‌های  MHCi جلوگیری کنند و از این طریق مانع عرضه آنتی ژن شوند.

اپیدمیولوژی : ویروس ‌های آدنو ویروس در برابر خشکی ، پاک کننده‌ها، ترشحات مجرای گوارشی و حتی در مجاورت با مقادیر اندک کلر از خود مقاومت نشان می‌دهند. بنابراین این ویرویون‌ها می‌توانند از راه مدفوعی-دهانی ، انگشتان ، اشیاء و در استخر های شنا یا کلر کم انتشار می‌یابند. آدنو ویروس‌های انسانی عمدتا از راه مجرای تنفسی یا تماس مدفوعی-دهانی در جمعیت انسانی منتشر می‌شوند و ناقل حیوانی مشخص ندارند. تعامل‌های نزدیک انسان‌ها انتشلر این ویروس را افزایش می‌دهند. آدنو ویروس‌ها ممکن است به طور متناوب انتشار یابند و در طول زمان زیادی لز حلق و خصوصا مدفوع به اطراف پخش شوند. اکثر عفونت ‌های ناشی از این ویروس بدون علائم بوده و این ویژگی انتشار ویروس در بین افراد جامعه را آسان می‌کند. آدنو ویروس‌های 1 تا 7 شایع‌ترین این ویروس‌ها هستند. 5 تا 10 درصد از عفونت های مجاری تنفسی کودکان را آدنو ویروس‌های تیپ 1 و 2 و 5 و 6 ایجاد می‌کنند و کودکان آلوده ویروس‌ را ماه‌ها پس از عفونت انتشار می‌دهند. تیپ های 4 و 7 به ویژه در بین سربازان به دلیل نزدیکی و زندگی سختشان انتشار بیشتری نسبت به دیگر تیپ‌ها دارند.

سندرم بالینی : آدنوویروس‌ها در ابتدا کودکان را مبتلا می‌سازند و کمتر بزرگسالان را درگیر می‌نمایند. در بین افرادی که دارای نقص ایمنی هستند خطر آلودگی مجدد به آدنوویروس ها بیش از سایرین است.

التهاب حاد و تب‌دار و تب حلقی ماتحمه : آدنوویروس‌ها موجب گلو درد شده  که با التهاب ملتحمه چشم (چشم صورتی) و تب همراه با گلو درد و التهاب همرا است. گلو درد معمولا در کودکان به ویژه کودکان زیر سه سال رخ می‌دهد و ممکن است مشابه عفونت‌های استرپتوککی باشد. بیماران آلوده علائم خفیف مانند گرفتگی بینی،سرفه،بی‌قراری،تب لرز،درد عضلانی و سر درد (علائم سرماخوردگی) نشان داده و دوره بیماری سه تا پنج روز طول می‌کشد.

بیماری حاد تنفس : این بیماری سندرمی است علائمی چون تب،سرفه، گلو درد، و آدنیت گردنی را به همراه دارد. معمولا سروتیپ‌های 4 و7 آدنوویروس‌ها موجب این بیماری می‌شوند.این بیماری در بین سربازان ارتش شایع تر است.

التهاب مجرای گوشی و بروز اسهال: آدنوویروس‌ها از مهمترین عوامل بروز التهاب حاد مجرای گوشی هستند سروتیپ‌های 40 تا 42 آدنوویروس‌ها به عنوان آدنوویروس‌ها روده‌ای (گروه f) دسته بندی شده‌اند و ظاهرا موجب اسهال در نوزادان می‌شوند. این آدنوویروس‌ها روده‌ای در سلول های کشت بافتی که دیگر آدنوویروس‌ها تکثیر می‌یابند،تکثیر نمی‌شوند و به ندرت موجب بیماری مجرای تنفسی می‌شوند.

منبع: سایت آزمایشگاه پارسه

قدرت نجات‌بخش عوامل ضد ميکروبی

قدرت نجات‌بخش عوامل ضدميکروبی

حفظ قدرت نجات‌بخش عوامل ضدميکروبی

الهام بهزادی، پيام بهزادی

1) فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ايران

2) عضو هيئت علمی گروه ميکروب شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس

عوامل ضد ميکروبی، مهم‌ترين داروهای کشف‌شده‌ای هستند كه از اوايل سال 1930 ميلادی (برابر با سال 1309 خورشيدی) روانه‌ی بازار شده و تاکنون جان ميليون‌ها انسان را نجات داده‌اند؛ اما در حال حاضر، تأثير اين منابع نجات‌بخش در معرض خطر است. بسياری از پيشرفت‌های علوم پزشکی که مردم جهان از آن بهره مي‌برند- مانند درمان سرطان، جراحی، پيوند اعضا و مراقبت‌های هنگام تولد- با افزايش مقاومت آنتی‌بيوتيکی و کاهش شديد در تحقيقات و خط توليد داروهاي آنتي‌بيوتيكي به مخاطره افتاده است. مقاومت دارويي تهديدي برای سلامت مردم و امنيت جامعه به‌شمار می‌آيد.

تقريباً همه‌ی بيماري‌زاهای مقاوم به آنتي‌بيوتيک را مي‌توان از طريق جهش‌های القايی يا کلون کردن، مهندسی ژنتيکی نمود و آنها را از طريق دستكاري ژنتيكي نسبت به آنتي‌بيوتيك‌هاي كنوني مقاوم کرد. بر اساس گزارش‌هايي که اخيراً به چاپ رسيده، بر عفونت‌هاي ايجاد شده توسط سويه‌هايي از باكتري‌هاي گرم منفي توليدكننده‌ی آنزيم متالو بتالاكتاماز دهلي‌نو (1-NMD) که دارای مقاومت چند دارويي هستند، تأكيد شده است. از اين‌رو، مقاومت دارويي يك تهديد روزافزون برای سلامت جامعه‌ی جهاني به‌شمار آمده و توجه به اين مشكل پيچيده، از اهميت زيادی برخوردار است. غلبه بر بحرانی که سلامت جامعه را تهديد می‌کند، نيازمند تدابير گسترده و چند جانبه بوده و ساخت آنتي‌بيوتيك‌هاي جديد را می‌طلبد.

تجديد خط توليد آنتي‌بيوتيك

چشم‌انداز توليد آنتي‌بيوتيك‌هاي نوين كه در مقايسه با داروهاي جديد از سودمندی‌های بيشتری برخوردارند، بسيار نااميدكننده است، زيرا ايجاد خط توليد آنها محدود می‌باشد. بيشتر شركت‌ها‌ي دارويي، خود را از پژوهش در مورد آنتي‌بيوتيك‌ها و توليد آنها كنار كشيده‌اند. چنين ركودي در بازار دارو، به عوامل متفاوتي بستگی دارد؛ يکی اين‌که هر چند اين داروهاي ضروري، تأثير بسيار خوب و سريعي دارند- اكثر آنها فقط به مدت 7 تا 14 روز تجويز مي‌شوند- اما، سودآور نيستند. ديگری، ترديد در مورد نيازهايي است كه براي تصويب مقررات و چالش‌هاي تكنيكي بزرگ در ارتباط با شناسايي كلاس‌هاي جديد آنتي‌بيوتيك‌ها وجود دارد. اين مسئله، از موانع بزرگ توسعه‌ی توليد آنتی‌بيوتيک‌های نوين به‌شمار می‌آيد. نکته‌ی جالب توجه آن است که، زماني هم كه يك آنتي‌بيوتيك جديد تمام موانع مهم را پشت سر می‌گذارد و روانه‌ی بازار مي‌گردد، سودآوري محدودی خواهد داشت که علت آن، برنامه‌هاي نظارت ضدميكروبي مؤثر و توانايي ميكروب‌ها در سازگاري سريع با آنتي‌بيوتيك‌ها می‌باشد.

لازم به ياد آوری است، از سال 1983 تا 1987ميلادی (برابر با 1362 تا 1366 خورشيدی)، 16 آنتي‌بيوتيك نوين، از سال 2003 تا 2007 ميلادی (برابر با 1382 تا 1386 خورشيدی) 5 مورد و از سال 2008 ميلادی (برابر با 1387 ميلادی) تاکنون، فقط 2 مورد توسط اداره‌ی غذا و داروي ايالات متحده‌ی آمريكا (FDA) تأييد شده است. براي نشان دادن مشكل و نياز به پيدا کردن راه‌حل، انجمن بيماري‌هاي عفوني آمريكا (IDSA) در سال 2004 ميلادی (برابر با 1383 خورشيدی) حزب پشتيباني “موجودات بد، دارويي ندارند” و اخيراً گروه پيشگام 20x’10 درخواست تعهدي جهاني در مورد ايجاد 10 نوع آنتي‌بيوتيك جديد را در سال 2020 نموده‌اند.

اين ابتكار، كوششي جهت بسيج كردن رهبران اصلي و سرمايه‌گذاران برای يك هدف آرماني ويژه است تا به تحقيق در مورد آنتي‌بيوتيك‌ها و ايجاد انگيزه جهت توليد 10 نوع آنتي‌بيوتيك جديد، مطمئن، مؤثر همراه با برتری‌هايي نسبت به داروهاي موجود، بپردازند. تا به امروز بيش از 30 سازمان پيشگام بوده‌اند.

20x’10 زماني به هدف والاي خود مي‌رسد كه كنگره‌ی ايالات متحده، قوانيني شامل پاداش‌هاي مالي فراوان براي تحقيق و توسعه دارويي، افزايش سرمايه‌گذاري براي تحقيق در ارتباط با مقاومت و دارو و كشف روش‌هاي تشخيصي مرتبط، پشتيباني از همكاري‌هاي مردمي– خصوصي را وضع کرده و آنها را جهت به كارگيري سريع توسط FDA براي شفاف‌سازي مقررات از طريق انتشار راهنماي آزمون باليني تجربي براي صنايع، ابلاغ نمايد. به عنوان بخشي از محاسبات خطر– سود FDA، قانون‌گذاران بايستي به‌هنگام ارائه‌ی دستورالعمل براي طراحي آزمون‌هاي باليني، اهميت فوائد باليني، سلامت عمومي و امنيت اجتماعی‌ای كه آنتي‌بيوتيك‌ ايجاد مي‌نمايد را درنظر بگيرند.

تدابير ضروري ديگر

تخمين زده شده است كه 50% از آنتي‌بيوتيك‌هاي مورد استفاده در انواع مراكز خدمات درماني- پزشکی، غيرضروري يا نامناسب هستند. بنابراين، مراكز خدمات درماني عمومي يا درمانگاه‌هاي بزرگتر، بايستي در مورد زمان استفاده از آنتي‌بيوتيك‌ مورد نياز، آموزش داده شوند- و مواردي كه ممكن است آسيب وارده، بيشتر از فايده‌ی آن باشد را بدانند- تا نرخ و ميزان مقاومت ناشي از استفاده‌ی نامناسب آنتي‌بيوتيك‌ها كاهش يابد. بايستی توجه داشت که، عدم تشخيص به‌موقع برای استفاده از آنتي‌بيوتيك‌ها، مي‌تواند خطرناك باشد. به‌همين دليل، تدابير كنترلي شديد مي‌تواند مؤثر واقع شود؛ مانند آنچه كه به‌هنگام شيوع  aureusStaphylococcusمقاوم به لينه‌زوليد در سال 2008 (برابر با 1387 خورشيدی) در بخش مراقبت‌هاي ويژه در اسپانيا مشاهده شد.

البته، برنامه‌هاي مؤثر نظارت بر آنتي‌بيوتيك‌، به همراه تلاش‌هاي وسيع براي كنترل و پيشگيري عفونت، باعث كاهش ظهور و شيوع باكتري مقاوم به آنتي‌بيوتيك‌ در تجهيزات پزشكي شده است. اين روش‌ها نتيجه‌بخش بوده و بايستي از آنها پشتيباني شده تا توسعه يابند و در تجهيزات پزشكي در کليه‌ی زمينه‌ها گسترش داده شوند. حفظ تأثير آنتي‌بيوتيك‌ها بايستي مورد توجه همگان باشد زيرا، تک‌تک افراد، در برابر آن مسئول هستند.

تقويت نظارت كنوني،جمع‌آوري اطلاعات، پيشگيري و كنترل و داشتن توانايي براي تحقيق جهت درك بهتر، رديابي و محدودسازي مقاومت ضدميكروبي نيز ضروري است. تدابيري براي مدنظر قرار دادن مقاومت ضدميكروبي (STAAR) که بيش از 25 سازمان آن را تأييد نموده‌اند، مي‌تواند سبب بهبود هماهنگي دولت فدرال و سرمايه‌گذاري در اين حوزه‌ها0گردد. بسياري از اين گروه‌ها، مصوبه‌ی پيشگيري با آنتي‌بيوتيك‌ها براي درمان پزشكي را تأييد کرده‌اند كه اين امر، به‌طور قابل‌توجهی، استفاده‌ی نامعقول از آنتي‌بيوتيك‌ها در حيوانات زراعي را محدود مي‌سازد. ارائه‌ی آزمون‌هاي تشخيصي جديد و سريع در محل درمان، يكي از اجزای ضروري اين راه‌حل است، زيرا چنين آزمون‌هايي مي‌تواند سبب اتخاذ تصميمات درماني بهتر و كاهش هزينه‌هاي توليد دارو از راه آزمون‌هاي باليني گردد. همچنين نياز مبرمی به داروهاي ضدويروسي جديد وجود دارد، زيرا در ويروس‌ها نيز مقاومت ديده شده است، كه اين موضوع در تجربه‌ی اخير در مورد آنفلوانزاي فصلي و پاندمي آن کاملاً مشهود بود.

فراخواني براي اقدام

متخصصان سلامت از حوزه‌هاي پزشكي و دامپزشكي مي‌توانند در نشان دادن مشكل مقاومت‌های ايجاد شده نسبت به آنتي‌بيوتيك‌ها نقش مهمي را از خود ايفا نمايند تا رهبران سياسي کشورها در جريان امور مربوطه قرار گرفته و تلاش نمايند تا توجه عموم را به مسئله‌ی تهديدكننده‌ی سلامت عمومي، جلب نمايند.

با اين‌حال، نشانه‌هايي از پيشرفت و اميدواری وجود دارد. تلاش‌هاي بين‌المللي از جمله ايجاد گروه ويژه در سراسر منطقه­ی اقيانوس اطلس براي مقاومت ضدميكروبي در دست اقدام است. مقاومت ضدميكروبي موضوع مورد بحث روز جهاني بهداشت در آوريل 2011 خواهد بود. همچنين، FDA و ديگر آژانس‌هاي فدرال، نياز مبرم به پيدا نمودن راه‌حلي جهت زدودن اين مشكل را، تشخيص داده‌اند.

منبع: سایت آزمایشگاه پارسه

استفاده از ضدعفوني‌كننده‌هاي الكلي

استفاده مؤثر از ضدعفوني‌كننده‌هاي الكلي دست

بخش كنترل كيفيت انستيتو پاستور ايران

استفاده از ضدعفوني‌كننده‌هاي دست از اواسط دهه 90 به‌گونه‌اي مؤثرآغاز شد. در آغاز از اين ضد‌عفوني‌كننده‌ها در صنعت غذايي استفاده مي‌شد، تحقيقات نشان داده كه حتي شستن دستها با صابونهاي ضد‌ميكروبي براي حذف آلودگي كافي نيست.

مشكل، اغلب روش نادرست شستن دستها است. افراد تمايل دارند در زمان شستن دستها، كف دستهاي خود را ماساژ مي‌دهند و نواحي مهم مانند ناخنها و روي پوستها را ناديده مي‌گيرند، اينها مناطقي هستند كه بر طبق اصول بهداشتي بيش از40-30 درصد فلور قابل ‌انتشار پوستي را در بر مي‌گيرند.

با بكارگيري مواد ضد عفوني‌كننده همراه با برنامه شستن دستها، بخش عمده‌اي از باكتري‌هاي سطح دست كاهش پيدا مي‌كنند. امروزه با استفاده روزافزون از اتاقهاي تميز و لزوم رعايت اصول بهداشتي در صنايع پزشكي و دارويي، برنامه معين و تعريف‌شده شستشو و ضدعفوني دستها به منظور تأمين و حصول اطمينان از كيفيت كاركرد يا محصولات، بكار گرفته مي‌شود. با فراگير شدن مخاطرات بهداشتي پراكنده در برخي از نقاط جهان نظير شيوع بيماريهاي سارس، آنفلوانزاي فصلي و خوكي بنظر مي‌رسد جامعه بهداشتي كشورها در پيشگيري و مهار عوامل عفوني قابل‌انتشار از فردي به فرد ديگر ضعيف عمل كرده كه در اين ميان نقش انتشار عوامل عفوني از طريق دستها بسيار چشمگير است. بدون توجه و رعايت اصول بهداشتي و انتقال عوامل عفوني از طريق دستها، انتشار عوامل عفوني قابل‌انتشار تنفسي نيز تسهيل خواهند شد. امروزه ارتباط مستقيم بين كم‌توجهي به بهداشت دستها و وجود عفونتهاي متعدد به اثبات رسيده است كه در اين ميان آگاهي و آموزش فراگير و البته قراردادن ضد‌عفوني‌كننده‌هاي مناسب در برنامه بهداشتي دستها نقش مؤثري در كاهش عفونتها داشته است. عليرغم وجود معايب مختلف، بالاخره مراجع معتبر بهداشت جهاني، توصيه به استفاده از ضد‌عفوني‌كننده‌هاي الكلي را بخصوص براي افراد شاغل در سيستمهاي بهداشتي در دستور كار خود قرار داد و البته نتايج مثبت استفاده از آن به اثبات رسيد و عفونتهاي اكتسابي بيمارستاني كاهش يافت.

ثابت شده است كه شستشوي عادي قبل از استفاده مواد ضد‌عفوني‌كننده، تأثير ماده ضدعفوني‌كننده الكلي را بمراتب افزايش مي‌دهد. طيف وسيعي از ضد‌عفوني‌كننده‌هاي دست به شكل ژل، كف و يا اسپري وجود دارند كه در برخي از آنها تركيبات نرم‌كننده پوست دست براي تماس مستقيم با پوست بكار گرفته شده و بعضاً بدون ماده نرم‌كننده هستند كه براي دستهاي پوشيده شده با دستكش كاربرد دارد. معمولاً الكل70- 60 درصد (اتانل يا ايزوپروپانول) براي زدودن طيف وسيعي از ميكروارگانيسمها مؤثر است، هرچند هيچيك از الكل‌ها بر روي اسپور باكتريها مؤثر نيست و براي از بين بردن آن راههاي سخت و خشن بكار گرفته مي‌شود. مهم اين است كه الكل تنها زماني مؤثر است كه در محل رشد ويروسها و باكتريها ريخته شود، همانطور كه در تصوير ديده مي‌شود مناطقي كه در شستشوي دستها جا مانده اگر در ضد‌عفوني هم جا بماند نتايج ناقصي خواهد داشت.

بكارگيري سيستم‌هاي الكترونيكي و يا پدالي براي استفاده هر چه بهتر از ضد‌عفوني‌كننده‌هاي دست، باعث حصول نتايج بهتر خواهد شد. انتخاب نوع ماده ضدعفوني‌كننده و چگونگي استفاده از آن طبق اصول معين، بر حسب شرايط و نوع كاركرد متفاوت خواهد بود و كاربر با توجه به نوع نياز مي‌تواند روش و نوع ماده ضدعفوني‌كننده را انتخاب كند.

منبع: سایت آزمایشگاه پارسه،آزمایشگاه پاتوبیولوژی